تبلیغات
نگرش سیستمی به «زبان» - توضیح عناصر سیستم 2
نگرش سیستمی به «زبان»
نگاهی کلان به «زبان» با ابزار تحلیل سیستمی

صفحات جانبی

آرشیو

لینکستان

لینکدونی

← آمار وبلاگ

  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :

توضیح عناصر سیستم 2

بسم الله الرحمن الرحیم

 

          2. پردازش سیستم (Processing):

          1-2. متغیّرهای سیستم (Elements):

          راه نفوذ ما به موضوعات از طریق آثار و خصوصیات آنهاست. ذهن قدرت درك مستقیم جوهرة اشیاء را ندارد و باید از طریق ادراك آثار و خصوصیات آن پی به سرمنشأ ‌ببرد. آثار اشیاء و موضوعات هستند كه سبب رفع نیاز ما و حل مشكل می‌شوند؛ ارتباط ما با آنها به خاطر استفاده از كاركرد آنهاست. آثار و كاركردهای موضوعات قابل تغییر هستند، می‌توان آنها را از بین برد یا تقویت و تشدید كرد یا اثری دیگر را بر موضوع بار كرد. موضوعات با یكدیگر و با اجزاء درونی خود فعل و انفعال دارند (اثر می‌گذارند و اثر می‌پذیرند)؛ با برقرار كردن ارتباط بین موضوع مورد نظر و موضوعی با اثری دیگر (یا ارتباط با جزئی دیگر) می‌توان شیء مورد نظر را تحت تأثیر قرار داد و كاركردهای آن را تغییر داد (فعّال‌سازی).

          متغیّرها، عوامل تأثیرگذار و تأثیرپذیر در مجموعة سیستم هستند (آنچه قابلیّت تغییر دادن یا تغییرپذیری دارد و با تغییر یافتن آن، تغییراتی در وضعیّت موضوعِ مورد نظر به وجود خواهد آمد و پردازش سیستم انجام خواهد شد).

          متغیّرها انواع و مراتبی دارند كه عبارتند از:

*  متغیّرهای درونی (آنچه در درون موضوع است و می‌تواند به سبب عواملی تغییر پذیرد و باعث تغییر موضوع شود)، متغیّرهای بیرونی (عواملی كه از خارج از موضوع بر موضوع و اجزاء آن تأثیر می‌گذارند و سبب تغییری در آن می‌شوند).

*  متغیّرهای مثبت (عواملی كه تغییر مطلوب و هماهنگ با هدف ما ایجاد می‌كنند)، متغیّرهای منفی (عواملی كه تغییرات نامطلوب و زیان آور ایجاد می‌كنند).

*  متغیّرهای تشدید كننده (عواملی كه سبب ازدیاد اثری در موضوع می‌شوند)، متغیّرهای تضعیف كننده (عواملی كه سبب كاهش اثری در موضوع می‌شوند).

*  متغیّر اصلی یا مركز ثقل (عاملی كه بیشترین تأثیر را برای رسیدن به هدف دارد)، متغیّرهای كمكی و جانبی (عواملی كه زمینه‌ساز و تقویت‌كنندة جریان اصلی هستند).

*  متغیّرهای نیاز (عواملی كه برای رسیدن به مطلوب باید نیرو و امكانات دریافت كنند)، متغیّرهای نیرو (عواملی كه امكانات لازم را برای رفع نیاز دارند).

*  متغیّرهای كلان (عواملی كه بر طیف گسترده‌ای از موضوعات تأثیر می‌گذارند)، متغیّرهای جزء (عواملی كه بر یك مورد یا بخشی از آن تأثیرگذار هستند).

*  متغیّرهای كوتاه‌مدت، متغیّرهای بلندمدت.

*  متغیّر حداقلّی (عاملی كه كمترین تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری را دارد)، متغیّر حداكثری (عاملی كه بیشترین تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری را دارد).

*  متغیّر كنترلی (عاملی كه هنگام نیاز وارد جریان می‌شود و مشكل را مهار می‌سازد).

*  متغیّر زمان، متغیّر مكان.

*  متغیّر كمیّت، متغیّر كیفیّت.

*  متغیّر اولویّت (عاملی كه نسبت به عوامل دیگر تأثیر خود را زودتر و یا عمیق‌تر می‌گذارد و سپس دیگر متغیّرها مُجاز به اثرگذاری یا اثرپذیری هستند).

*  متغیّر لایه و عمق (در چه لایه و عمقی این تأثیر انجام می‌شود؟).

*  متغیّر جهت (در چه جهت و زاویه‌ای تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری انجام می‌شود؟).

*  متغیّرهای همراه (عواملی كه باید همراه هم باشند تا تأثیرگذاری یا تأثیرپذیری انجام شود).

          با مشاهده‌ی دقیق و جامع از فعل و انفعالات جاری در هستی، می‌توان متغیّرهای دیگری را نیز به این فهرست افزود.

 

منبع: کتاب «نگرش سیستمی به زبان»، ابوالحسن بیاتی